Czym tak naprawdę jest beton architektoniczny? Wiele osób zapytuje, czym tak naprawdę ten beton różni się od “betonu zwykłego”? Jakie są właściwości betonu architektonicznego? Czy lepsze, czy gorsze, od tego co było ? Jakie są rodzaje betonu architektonicznego?

Spróbujmy odpowiedzieć na te pytania w naszym materiale.

 

Jeszcze do niedawna beton kojarzony był z “szarą masą” , czymś niespecjalnie ładnym, Czymś, co  sprawiało wrażenie ciężkości. Beton architektoniczny przełamał te bariery. Poprzez zastosowanie tzw. białego cementu, a także różnorodnych pigmentów – beton architektoniczny zaproponował zmianę koloru. W technologii osiągnięto konstrukcje lżejsze, ściany cieńsze, a przez to same budowle nabrały wrażenie lekkości. Sam wygląd zewnętrzny betonu architektonicznego ( brak zastosowania powłok tynku i farby) oraz niepowtarzalna faktura, np, płyt betonowych zrobiła dużo większe wrażenie estetyczne.

 

Ale jak się produkuje to “cudo” jakim wydaje się być beton architektoniczny?

Generalnie, składniki są te same:

  • cement
  • kruszywo (piasek)
  • woda

Tylko, że jest tutaj zastosowany inny rodzaj cementu, mianowicie: cement hutniczy ( CEM II lub CEM III). Cement ten daje końcowo jasną barwę, a także – co bardzo ważne – później mniejsze ryzyko pękania betonu. Ale to nie wszystko.  Do trzyskładnikowej mieszanki betonowej dodaje się związki chemiczne o nazwie plastyfikatory i superplastyfikatory. Mają one za zadanie przede wszystkim zmniejszenie ilości wody w mieszance. A ponadto powodują, iż mieszanka betonowa staje się bardziej plastyczna i lepiej urabialna. Co z kolei ułatwia rozprowadzenie tej mieszanki w szalunkach na budowie. Taka mieszanka betonowa lepiej się samopoziomuje, jak również skutecznie wypełnia szalunek, bez konieczności używania wibratorów.

 

To co opisane powyżej, to oczywiście podstawowe składniki betonu architektonicznego.

Lecz przecież nie jedyne. Tym dodatkowym jest pigment cementowy.

Jak już wspomnieliśmy wcześniej jedną z cech charakterystycznych dla betonu architektonicznego jest możliwość uzyskania żądanego koloru posadzki, elewacji, ściany, korytarza, czy ogrodzenia, bez konieczności nakładania powłoki wykończeniowej,np. farby.

Dodanie pigmentu musi kształtować się na poziomie około 5% w stosunku do ilości użytego cementu w mieszance betonowej. Jeśli w drastyczny sposób przekroczylibyśmy ten poziom

(np. licząc że dzięki temu uzyskamy bardziej intensywny kolor) wówczas może to być ze szkodą dla wytrzymałości betonu architektonicznego.

Pigmenty cementowe są produkowane na bazie tzw. tlenków żelaza. Każdy tlenek zasadniczo oznacza inny kolor, np:

  • odcienie koloru błękitnego – zastosowanie tlenku kobaltu
  • odcienie bieli – zastosowanie tlenków tytanu
  • odcienie koloru zielonego – to efekt użycia tlenków chromu

 

Przy pigmentacji betonu architektonicznego warto pamiętać o kilku regułach:

  • ograniczona ilość odcieni w pigmentach cementowych – producenci oferują po kilka barw, jak na przykład: żółć, zieleń, czerń, czerwień, brąz; i teraz żeby uzyskać inną pożądaną przez nas barwę betonu musimy dostępne barwy odpowiednio zmieszać

ALE UWAGA: mieszając poszczególne barwy nie zawsze uda się uzyskać dokładnie to, co “powinno” wyjść np. po zmieszaniu czerwonego z żółtym; po prostu mieszanka betonowa, to nie farba drukarska

  • różny ciężar pigmentów – co powoduje, że poszczególne wartości pigmentów musimy odmierzać ( najlepiej strzykawką) precyzyjnie; różny ciężar skutkuje tym, że niektóre pigmenty sprzedawane są w półkilogramowych torebkach, a inne w nawet w 20 kilogramowych workach
  • reakcja betonu na dodanie pigmentu – najbardziej widoczna będzie zawsze na początku barwienia; później beton będzie zmieniał odcień coraz wolniej, a nierzadko zdarza się, iż kolejne “porcje” pigmentu niewiele już wniosą do intensyfikacji oczekiwanej  barwy; znajomość tej zasady jest ważna choćby ze względu na oszczędności jakie możemy poczynić – barwiąc beton tylko do pewnego poziomu

 

Beton architektoniczny podobnie jak ten tradycyjny w większości przypadków musi zostać zazbrojony. Zwłaszcza, że bardzo często wykonuje się duże powierzchnie betonowe o stosunkowo niewielkiej grubości. I wtedy sama wytrzymałość na ściskanie cementu , to może się okazać zbyt mało, aby np. posadzka, czy elewacja wytrzymała obciążenie.

 

Rodzaj zastosowanego zbrojenia w betonie architektonicznym jest uwarunkowany kilkoma ważnymi czynnikami. Stanowią one wytyczne – jak należy zbroić. Wymieńmy je zatem:

  • warunki w jakich będzie użytkowany beton – czy to będzie elewacja narażona codziennie na skrajne warunki atmosferyczne, czy też “bezpieczna” posadzka w jakimś korytarzu w budynku
  • grubość betonu architektonicznego
  • powierzchnia betonu architektonicznego
  • funkcja betonu – czy to jest ogrodzenie, ściana w łazience, posadzka, pomnik, czy jeszcze coś innego

Zasada zbrojenia betonu architektonicznego jest taka sama albo bardzo podobna do tego co robimy w betonie tradycyjnym, Z reguły jest to ułożenie siatki z prętów mniej lub bardziej rozproszonych, i o różnej grubości. Problem pojawia się wtedy, kiedy na przykład na naszej idealnej posadzce w odcieniu bieli pojawia się pasek rdzy. Czyli beton nie jest aż tak szczelny i “przepuszcza” rdzę na powierzchnię. Ale na to też jest sposób. Otóż producenci zamiast klasycznych prętów stalowych stosują różnego rodzaju materiały syntetyczne. Materiały te mają ogromną wytrzymałość, w niczym nie ustępującą stalowym prętom. Pewnie cena ich jest także większa, ale jak to mówią “coś za coś”.

 

Przejdźmy teraz do kolejnej bardzo ważnej rzeczy – a są to 3 grupy betonu architektonicznego. Wcześniej tylko wspomniane, teraz je scharakteryzujemy bardziej. W zasadzie ujmując temat bardziej precyzyjnie, powiedzielibyśmy – trzy sposoby wykonania betonu architektonicznego:

 

  • beton z mas szpachlowych ( tynków dekoracyjnych) – można rzec, iż jest to chyba najszybszy sposób na wykonanie powierzchni z betonu architektonicznego; proces polega na nałożeniu zazwyczaj kilku warstw grubości 2-3mm; po nałożeniu każdej warstwy musimy odczekać, kilka /  kilkanaście godzin, aby móc nałożyć następną; najczęściej stosowana metoda na ściany i elewacje; koszty wykonania są mniejsze niż przy dwóch pozostałych metodach wymienionych poniżej
  • beton architektoniczny – szalunkowy – najczęstsze zastosowanie na posadzkach; metoda ta polega na ustawieniu szalunków w miejscu inwestycji, a następnie wypełnienie szalunku masą betonową; zaletą tej metody jest na pewno możliwość uzyskania jednolitej , niepodzielonej dylatacjami powierzchni; ale są też i drobne wady do których należy spora czasochłonność jak również nie dający się w stu procentach przewidzieć efekt końcowy
  • płyty z betonu architektonicznego – obecnie chyba najbardziej wygodny i efektowny sposób wykonania betonu architektonicznego; używamy gotowych płyt betonowych, dostępnych w różnych rozmiarach (możliwy nawet własny rozmiar na specjalne zamówienie); nawiercamy otwory w płytach i na śrubach przytwierdzamy je do danej powierzchni; można tę technologię stosować prawie wszędzie: posadzki, ściany, elewacje, fasady, ogrodzenia

 

Na zakończenie tej porcji wiedzy o betonie architektonicznym warto wspomnieć o jeszcze jednej rzeczy. Otóż dobrze wykonana powierzchnia z betonu architektonicznego – szczególnie zewnętrzna, wystawiona na ciągłe działanie czynników atmosferycznych ( słońce, wiatr, deszcz, śnieg) nie powinna tracić swojej barwy przez wiele lat. Cecha ta wydaje się być dosyć istotna zważywszy na to, jakie koszty są później związane z renowacją takich powierzchni i doprowadzenia ich do początkowego efektu wizualnego.

Posadzka betonowa dekoracyjna – zobacz przykładowe realizacje.